چگونه نوع پوست خود را تشخیص دهیم؟ راهنمای پنج نوع پوست
تست‌های خانگی ساده، نشانه‌های واقعی هر نوع پوست و اینکه چرا «کم‌آبی» با «چربی» اشتباه گرفته می‌شود؛ به‌علاوه محصول مناسب هر نوع پوست.
نوع پوست را جعبه‌ی محصولات تعیین نمی‌کند؛ پوستِ خودتان تعیین می‌کند. بیشتر اشتباه‌های خرید از همین‌جا شروع می‌شود: کسی که پوستش کم‌آب است محصول ضدچربی می‌خرد و کسی که پوست چرب دارد، لایه‌ی سنگین و روغنی روی آن می‌گذارد. در این راهنما دو تست ساده‌ی خانگی، نشانه‌هایی که هر روز در آینه می‌بینید و بافت مناسب هر نوع پوست را می‌خوانید تا بدانید روی قفسه‌ی خودتان دقیقاً چه چیزی باید باشد.
پنج نوع پوست و تعریف هرکدام
در شناخت روزمره چهار نوع پایه داریم و چند حالتی که روی همان نوع‌ها می‌نشیند. نوع پوست بیشتر به ژنتیک مربوط است و به‌سختی عوض می‌شود، اما حالت پوست با فصل، آب‌وهوا، استرس و محصولات تغییر می‌کند. تا این دو را از هم جدا نکنید، هر فهرستی که می‌خوانید گیج‌تان می‌کند.
- نرمال: نه کشیدگی دارد نه براقیِ شدید؛ منافذ جمع است و پوست بعد از شست‌وشو راحت به‌نظر می‌رسد.
- خشک: بعد از شست‌وشو کشیده می‌شود، کنار بینی و گوشه‌ی لب پوسته‌ی نازک دارد و در هوای سرد زودتر قرمز می‌شود.
- چرب: چند ساعت بعد از شست‌وشو در ناحیه‌ی مرکزی صورت برق می‌افتد، منافذ بازتر است و آرایش زودتر جابه‌جا می‌شود.
- مختلط: پیشانی و بینی چرب است و گونه‌ها خشک یا معمولی؛ رایج‌ترین نوع پوست است و سخت‌ترین انتخاب را دارد.
- کم‌آب: یک حالت است نه نوع؛ پوست می‌تواند چرب باشد اما آب نداشته باشد، کدر به‌نظر برسد و زیر آرایش پوسته پوسته شود.
واکنشی بودن هم چیزی است که معمولاً به‌عنوان نوع ششم معرفی می‌شود، اما در واقع یک سطح حساسیت است. هر چهار نوع پوست می‌تواند واکنشی شود، پس آن را جدا بررسی می‌کنیم.
تست دستمال و تست شست‌وشو؛ چگونه و چرا
تست دستمال ساده‌ترین راه است و حدود بیست دقیقه وقت می‌خواهد. صورت را با شوینده‌ی همیشگی بشویید، هیچ محصولی نزنید و صبر کنید. یک دستمال کاغذی نازک را جدا جدا روی پیشانی، بینی، چانه و هر دو گونه بگذارید و کمی فشار دهید. اگر دستمال در همه‌ی بخش‌ها چرب شد پاسخ چربی است؛ اگر فقط در ناحیه‌ی مرکزی چرب شد، پوست مختلط دارید؛ اگر هیچ‌جای آن چرب نشد و پوست روی دستمال اصطکاک داشت، تمایل خشکی دارید.
- شست‌وشو با آب ولرم و شوینده‌ی ملایم؛ شوینده‌ی تند چربی را کامل می‌برد و نتیجه را گول‌زننده می‌کند.
- هیچ محصولی نزنید؛ نه آبرسان، نه کرم، نه روغن.
- بیست دقیقه صبر کنید و در این مدت صورت را لمس نکنید.
- نتیجه‌ی هر بخش را یادداشت کنید، نه در ذهن نگه دارید.
- همین تست را یک بار در سردترین و یک بار در گرم‌ترین ماه سال تکرار کنید.
تست شست‌وشو مکمل همان است: بعد از شستن، فقط صبر کنید و ببینید کشیدگی کی برمی‌گردد. اگر کشیدگی تا ده دقیقه باقی بماند، پوست به خشکی متمایل است. اگر زود برگشت و بعد از دو ساعت براقی دیدید، به چربی متمایل است. این دو تست را کنار هم بگذارید؛ وقتی پاسخ‌ها یکی باشد، تشخیص شما قابل اتکاست.
نشانه‌هایی که در آینه می‌بینید
آینه‌ی اتاق با نور ملایم، صادق‌تر از نور تند حمام است. به سه چیز نگاه کنید: اندازه‌ی منافذ، مقدار براقی و صاف بودن سطح پوست. هر کدام از این‌ها یک نسخه‌ی متفاوت می‌خواهند و بیشترِ افراد فقط به براقی نگاه می‌کنند و دو نشانه‌ی دیگر را نادیده می‌گیرند.
- منافذ بزرگ و مشخص در ناحیه‌ی مرکزی، نشانه‌ی پوست چرب یا مختلط است.
- خط‌های نازکی که بعد از آبرسانی محو می‌شوند، نشانه‌ی کم‌آبی است نه تغییر دائمی بافت.
- پوسته‌ی سفید و نازک کنار بینی و روی گونه، یعنی لایه‌ی محافظ پوست ضعیف شده است.
- قرمزی پایدار و سوزش هنگام زدن محصولات، نشانه‌ی پوست واکنشی است.
- جوش‌های ریز و سرسفید در چانه و پیشانی، اغلب با مقدار زیاد محصول سنگین بدتر می‌شود.
نشانه‌ها را در طول یک هفته یادداشت کنید، نه در یک صبح. پوست در روزهای پراسترس و در فصل‌های گوناگون واکنش‌های متفاوتی نشان می‌دهد و تشخیص یکبارهی تنها، پایه‌ی یک انتخاب غلط است.
کم‌آبی یا چربی؛ اشتباهی که همه مرتکب می‌شوند
سخت‌ترین قسمت تشخیص همین‌جاست. پوست کم‌آب می‌تواند چرب هم باشد؛ یعنی هم برق می‌افتد، هم احساس کشیدگی دارد و هم زیر آرایش پوسته می‌کند. واکنش معمول این است که شوینده‌ی قوی‌تر و محصول ضدچربی اضافه کنید، در حالی که مشکل آب است نه چربی. در این حالت، چربی بیشتر یک واکنش جبرانی است و با حذف کامل چربی بدتر می‌شود.
نکته کلیدی: اگر پوستتان هم برق می‌افتد هم پوسته می‌کند، اول آب آن را تأمین کنید و پس از دو تا سه هفته درباره چربی تصمیم بگیرید.
برای این حالت، یک لایه‌ی سبک و آب‌پایه کافی است. پرایم ژل آبرسان قوی رد چرب ندارد و زیر آرایش گوله نمی‌شود. اگر پوست مختلط دارید، ساین اسکین ژل کرم آبرسان را فقط روی گونه‌ها و ناحیه‌های خشک بگذارید و روی پیشانی مقدار بسیار کم استفاده کنید. فهرست خنک‌تر و سبک‌ترها را در دسته‌ی آبرسان و ژل صورت ببینید.
- شوینده را ملایم کنید و شست‌وشوی سوم روز را حذف کنید.
- یک آبرسان سبک برای کل صورت اضافه کنید، نه دو محصول سنگین.
- مرطوب‌کننده‌ی غلیظ را فقط به شب و فقط به نواحی خشک منتقل کنید.
- پس از سه هفته، نتیجه‌ی تست دستمال را دوباره بگیرید.
پوست حساس؛ چه چیزی فرق می‌کند
پوست حساس به‌جای تحمل‌کردن، واکنش نشان می‌دهد: سوزش کوتاه، قرمزی، کشیدگی یا خارش. این واکنش‌ها معمولاً از سه چیز می‌آیند: شوینده‌ی قوی، لایه‌برگ پرتکرار و زدن چند محصول تازه در یک هفته. خبر خوب این است که بیشترِ این واکنش‌ها با کم‌کردن درست می‌شوند، نه با اضافه‌کردن محصول آرام‌کننده‌ی تازه.
تست حساسیت در خانه
قبل از هر محصول تازه، مقدار بسیار کمی را روی پوست داخلی بازو یا پشت گوش بگذارید و یک روز دست نزنید. اگر تا بیست‌وچهار ساعت قرمزی، خارش یا سوزش ادامه‌دار دیدید، همان محصول را روی صورت تست نکنید. یک قانون ساده هم داشته باشید: در هر هفته فقط یک محصول تازه وارد روتین کنید تا وقتی چیزی اخلال می‌کند، مقصر مشخص باشد. سیمپل آبرسان و مرطوب کننده به‌دلیل بافت ساده‌اش گزینه‌ی کم‌ریسکی برای این دوره‌ی آزمایش است.
اگر قرمزی، سوزش یا پوسته‌ریزی ادامه‌دار دارید یا ضایعه‌ی شناخته‌شده‌ای مثل اگزما روی پوستتان وجود دارد، پیش از خرید هر محصول تازه به متخصص پوست مراجعه کنید؛ هیچ راهنمای خریدی جای معاینه‌ی حضوری را نمی‌گیرد.
با تشخیص درست، چه بخریم
حالا که نوع پوست را می‌دانید، خرید کوتاه می‌شود. معیار اصلی بافت است، نه نام محصول و نه وعده‌ی روی جعبه.
- پوست چرب: شوینده‌ی کف‌کننده‌ی ملایم مثل ویتالیر فوم شستشوی پوست چرب و آبرسان ژلی.
- پوست چرب با جوش: شوینده‌ی هدفمند، مثل آردن ژل شستشو صورت که برای پوست دارای آکنه ساخته شده و می‌تواند کمک‌کننده باشد؛ اگر جوش‌ها دردناک و ادامه‌دارند، مراجعه به متخصص پوست را جدی بگیرید.
- پوست خشک: مرطوب‌کننده‌ی کامل‌تر مثل کرم کلاژن بانک مرطوب کننده کلامین که حجم مناسبی برای صورت و گردن دارد.
- پوست مختلط: یک شوینده‌ی ملایم برای کل صورت و دو بافت متفاوت؛ سبک برای ناحیه‌ی مرکزی، غلیظ‌تر برای گونه‌ها.
- پوست کم‌آب: آبرسان سبک در دو لایه نازک، به‌جای یک لایه‌ی سنگین.
برای بدن هم منطق همین است: پوست بدن ضخیم‌تر و بزرگ‌تر است و به کرم جدا نیاز دارد. اسمال مون کرم رفع تیرگی بدن برای نواحیی که تیرگی دارند استفاده می‌شود و نتیجه‌ی آن بسته به محل و علت تیرگی فرق می‌کند، پس انتظار تغییر سریع نداشته باشید و در تیرگی‌های گسترده اول علت را از متخصص پوست بپرسید. فهرست گزینه‌ها در مراقبت بدن پُر است.
وقتی نوع پوست روشن شد، نوبت ترتیب است. راهنمای روتین کامل مراقبت پوست؛ راهنمای گام‌به‌گام صبح و شب نشان می‌دهد همان چند محصول را با چه ترتیبی و در چه مقداری بگذارید. اگر هم می‌خواهید بعد از چند هفته یک ترکیب قوی‌تر اضافه کنید، ژنو بایوتیک سرم رتینول با عبارت «مناسب انواع پوست» روی جعبه، از همان دسته‌هایی است که در فهرست کرم مرطوب‌کننده و شوینده‌ها در ژل و فوم شست‌وشو پیدا می‌شوند.
تشخیص را هر چند وقت دوباره بررسی کنید
هر شش ماه یک بار، تست دستمال را تکرار کنید. فصل، سن، تغییر شست‌وشو و تغییر محصولات همه می‌توانند حالت پوست را جابه‌جا کنند، و بیشترِ روتین‌ها نه به‌خاطر انتخاب بد، به‌خاطر قضاوت قدیمی درباره‌ی نوع پوست بی‌نتیجه می‌مانند. اگر نتیجه‌ی تست عوض شد، فقط بافت یک یا دو مرحله را عوض کنید و بقیه را دست نزنید. تغییر یکبارهی کل روتین، تشخیص را برای شما غیرممکن می‌کند.
مطالب مرتبط
- برای شروع مرحله‌به‌مرحله‌ی ترکیبات قوی‌تر، راهنمای رتینول از صفر؛ راهنمای شروع بی‌خطر برای مبتدیان را بخوانید.
- پیش از خرید محافظت روزانه، این راهنما کمک می‌کند: راهنمای خرید ضد آفتاب؛ SPF، شیمیایی یا فیزیکی